Miralo Logo Miralo

Powrót
Nitki szafranu w drewnianej miseczce. Szafran to najdroższa przyprawa świata. Jakie ma właściwości?

Szafran – co warto o nim wiedzieć?

Jego właściwości znali już starożytni, którzy nie tylko dodawali szafran do dań i napitków, ale także stosowali go w celach prozdrowotnych. Współczesna nauka potwierdza ich intuicję – w czerwonych "nitkach" krokusa kryją się prawdziwe zdrowotne skarby.

Pomarańczowo-czerwone „nitki” nazywane szafranem pozyskuje się ze znamion i pręcików krokusa uprawnego (Crocus sativus), który był uprawiany w starożytnej Persji i Grecji od kilku tysięcy lat. Przez Indie i Chiny trafił do Europy, a wszędzie gdzie się pojawiał, budził zachwyt swoimi niezwykłymi właściwościami.

Szafran – właściwości najdroższej przyprawy świata

Już Sumerowie i starożytni Grecy używali szafranu jako przyprawy, barwnika i składnika perfum. Szafranem na głęboki żółty kolor farbowano urzędnicze togi w antycznym Rzymie i mnisie szaty w Indiach, Chinach i Tybecie (nazwa szafran pochodzi od arabskiego słowa zafaran – żółty). Opisywał go asyryjski traktat botaniczny z VII wieku p.n.e., a jego pielęgnacyjno-kosmetyczne właściwości wspomniane zostały nawet w Biblii.1)

W Polsce szafran używany był w kuchni przez nasze prababki m.in. do pieczenia „szafranowych bab”, czyli puszystych, żółtych ciast drożdżowych. Robiły to z szacunkiem i umiarem, ze względu na fakt, że szafran to najdroższa przyprawa świata, a dodany w nadmiarze nadaje potrawie goryczy. Kulinarno-kosmetyczne przymioty szafranu z krokusa to jednak tylko część jego niezwykłych właściwości. Prawdziwe cuda ten niepozorny, fioletowy kwiat pokazuje, gdy spojrzymy na niego pod kątem zdrowia.

Szafran na poprawę nastroju

Za najstarsze dowody stosowania szafranu w celach zdrowotnych uważa się datowane na epokę brązu (3000-1100 r. p.n.e.) wykopaliska na greckiej wyspie Santorini. O korzystnych właściwościach szafranu wiedzieli już mieszkańcy starożytnego Iranu, zalecał go także najsłynniejszy arabski uczony Awicenna.

Dziś nauka potwierdza, że szafran zawiera ponad 150 aromatycznych związków lotnych, jednak naukowcy zainteresowali się szczególnie krocyną (mono- lub digentobiozyd krocetyny) i jej prekursorem – krocetyną (dwukarboksylowy kwas karotenoidowy), dzięki którym szafran ma działanie poprawiające nastrój. Krocyna wpływa na poziom serotoniny i dopaminy (tzw. hormonów szczęścia) w układzie nerwowym, dzięki czemu zmniejsza przygnębienie i apatię.2) Szafran obniża także odczuwane napięcie nerwowe i poziom lęku.

Szafran kontra kobiecy stres

Podczas badania kobietom w wieku 19-26 lat podawano szafran w postaci aromaterapii przez 20 minut. Stwierdzono u nich korzystny wpływ szafranu na poziomu kortyzolu (hormonu stresu), dzięki czemu poprawił się ich nastrój.3)

Szafran kontra niepokój i lęki u młodzieży

Zbadano młodzież w wieku 12-16 lat, odczuwającą lęki – przez 8 tygodni podawano jej szafran 14 mg/d lub placebo. Wyniki pokazały, że:

  • nastąpiło złagodzenie objawów niepokoju, wycofania, lęków separacyjnych
  • objawy lęku i wycofania zmniejszyły się średnio o 33% w porównaniu do 17% w grupie placebo  (p = 0.029) 4)

Szafran sprzyja odchudzaniu?

O tym, że krokusowe pręciki kryją w sobie ciągle jeszcze nieodkryty zdrowotny potencjał, świadczą badania, z których wynika, że szafran może być pomocny także w procesie odchudzania. Naukowcy podawali ekstrakt z szafranu w grupie 60 kobiet zmagających się z nadmiarem kilogramów, chcąc ocenić, czy stosowany w dawce 176,5 mg/dz będzie wpływał na masę ciała badanych i ich częstość podjadania pomiędzy posiłkami (uczestniczki badania nie cierpiały na choroby somatyczne).

31 kobiet otrzymywało szafran dwa razy dziennie, 29 podawano placebo. Randomizowane badanie trwało 8 tygodni, częstość podjadania była rejestrowana przez uczestniczki, na które nie nakładano żadnych ograniczeń w ilość kalorii przyjmowanych dziennie. Wyjściowo grupy nie różniły się wiekiem, wagą i częstością podjadania.  

Po 8 tygodniach badania w grupie przyjmującej szafran nastąpił spadek masy ciała w porównaniu z grupą placebo (odpowiednio - 0,96 ± 0,26 kg vs. – 0,01 ± 1,46 kg, p<0,01) i spadek częstości podjadania (-55% vs. -28% p<0,05). Tolerancja szafranu była dobra. Zdaniem autorów badania szafran może być korzystnym uzupełnieniem diety u kobiet dążących do redukcji masy ciała.1)

ŹRÓDŁA

1) Szafrański T.: Zastosowanie szafranu (Crocus Sativus) w psychiatrii. Przegląd piśmiennictwa. Psychiatria. Pismo dla praktyków. Tom 1; maj 2013/wydanie specjalne, str. 3-14.

2) Sabiech K.: Szafran- stary lek na choroby współczesności. Gazeta Farmaceutyczna; 2010, nr 4.

3) H. Fukui et al.: Psychological and neuroendocrinological effects of odor of saffron (Crocus sativus). Phytomedicine; 18 (2011): 726-730.

4) Lopresti A.: affron®, a standardised extract from saffron (Crocus sativus L.) for the treatment of youth anxiety and depressive symptoms: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Journal of Affective Disorders.

Gdzie kupić